|
4 EYLÜL 1919 SİVAS KONGRESİ
Cumhuriyet, Kültür ve Sanat Şehri Sivas İç Anadolu’nun doğusunda Yukarı Kızılırmak vadisinin kuzeyinde kurulmuş, her toprağı buram buram tarih ve sanat kokan , havası soğuk ama insanları sımsıcacık olan, buz gibi kepenek suyu, temiz havası ile görülmeye değer mükemmel bir ildir.
4 Eylül 1919 Sivas’ı ulusal kuruluş ve kurtuluş mücadelemizde anıtlaştıran , gururlandıran tarihtir.
Ünlü Amasya Genelgesinde ‘ Anadolu’nun her yönden en güvenli yeri olan Sivas’ta Ulusal Kongrenin tezelden toplanması kararlaştırılmıştır’ denmektedir Sivas’ı yücelten bu karar sonrası Laik Demokratik
Türkiye Cumhuriyet’inin temelleri 4 Eylül 1919 tarihinde Sivas Kongresi’nde atıldı.
4 Eylül 1919 tarihi yok olmaya bırakılmış bir ulusun yeniden canlanıp emperyalist güçleri yenip Atatürk’ün ‘ İlelebet Payidar Kalacaktır’ dediği Türkiye Cumhuriyet’inin temellerinin atıldığı tarihtir.
Kurtuluş Savaşının 1919-1922 merkezi örgütü Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile
Onun yönetim organı olan Heyet-i Temsiliye’nin oluşturduğu ulusal kongre 4-11 Eylül 1919 da Sivas’ta yapılmıştır.
Kongre 23 Temmuz-7 Ağustos 1919 arasındaki Erzurum Kongresinde oluşturulan Heyet’i Temsiliye üyelerinin yanı sıra yeni seçilen delegelerinde katılımıyla 4 Eylül 1919 Perşembe günü saat 14 00 de Sivas Lisesi ( o zamanki adıyla Mekteb-i Sultani) salonunda ( şu anda bu bina Sivas Kongre Müzesi olarak kullanılmaktadır) Sivas’ta toplandı..Kongrenin başkanlığına Mustafa Kemal Atatürk getirildi.Otuz sekiz delegenin katıldığı Sivas Kongresinde temelde Kurtuluş Savaşına önderlik edecek örgütün yapısı ve programıyla Osmanlı Devletinin Amerikan mandası altına girip girmemesi tartışıldı.
11 Eylül’de Kurtuluş Savaşının proğramı niteliğindeki kararları aldı Alınan kararlardan en çok tartışılan ise 6.madde olan ‘ Manda ve Himaye kabul edilemez’ ilkesi kongre sonuç kararının tarihe not edilecek kararı idi.
7 gün süren Kongre çalışmaları 10 maddelik Kongre Beyannamesinin yayınlanmasıyla 11 Eylül 1919 tarihinde sona ermiştir.. Atatürk ve arkadaşları Kongreden sonra uzun bir süre Sivas’ta kalarak 18 Aralık günü Heyet-i Temsiliye ile birlikte Ankara’ya hareket etmiştir.
Sivas Kongresi’nde seçilen 6 kişinin Erzurum Kongresinde seçilen 9 kişilik Temsil Kurulu’na eklenmesiyle oluşturulan 15 kişilik yeni temsil kurulu Türkiye Büyük Millet Meclisi açılıncaya kadar ülkemizi yönetmiş, böylece Mustafa Kemal Paşa’nın Sivas’a geldiği 2 Eylül 1919 tarihinden Temsil Kurulu ile birlikte Ankara’ya hareket ettikleri 18 Aralık 1919 tarihine kadar Sivas fiilen Ülkemizin başkenti olmuştur
Sivas Ulu önder Mustafa Kemal Atatürk’e 108 gün ev sahipliği yaparak
Kurtuluş Savaşına imza atmıştır.Bununla da ne kadar onur duysa azdır…
Böylesine anlamlı tarihi ulusça yüreğimizde yaşatarak onuruna yaraşır biçimde gurur ve sevinçle,coşkuyla kutlamalıyız ve sonsuza kadar da kutlamaya devam etmeliyiz..
Ulu önder Mustafa Kemal Atatürk Sivas için ‘ Cumhuriyet’in Temellerini Burada Attık’ demiştir...
Sivas Kongresi Kararları
1. Milli sınırları içinde vatan bölünmez bir bütündür; parçalanamaz.
2. Her türlü yabancı işgal ve müdahalesine karşı millet top yekün kendisini savunacak ve direnecektir.
3. İstanbul Hükümeti, harici bir baskı karşısında memleketimizin herhangi bir parçasını terk mecburiyetinde kalırsa, vatanın bağımsızlığını ve bütünlüğünü temin edecek her türlü tedbir ve karar alınmıştır.
4. Kuvay-ı Milliye'yi tek kuvvet tanımak ve milli iradeyi hakim kılmak temel esastır.
5. Manda ve himaye kabul olunamaz.
6. Milli iradeyi temsil etmek üzere, Meclis-i Mebusan'ın derhal toplanması mecburidir.
7. Aynı gaye ile, milli vicdandan doğan cemiyetler, "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında genel bir teşkilat olarak birleştirilmiştir.
8. Genel teşkilatı idare ve alınan kararları yürütmek için kongre tarafından Temsil Heyeti seçilmiştir.
KONGREYE KATILANLAR
Sivas Kongresi'ne Katılan Delegeler
A- Şark Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin Heyet-i Temsiliye üyeleri
a)- Erzurum Kongresince seçilmiş olanlar
1- Mustafa Kemal Paşa (Atatürk)
2- Hüseyin Rauf Bey (Orbay)
3- Bekir Sami Bey (Kunduk)
4- Raif Efendi (Dinç)
5- Şeyh Hacı Fevzi Efendi
b)- Heyet-i Temsiliye’ce seçilenler
6- Refet Bey (Bele)
|